Z CYKLU: s = Vt. DRZWI Z SERDUSZKIEM

Sąsiadka, nazywana przez nas panią Zofią, a we wsi i w szkole Zosią Prokuratką, miała zegar: wielki, rzeźbiony, z wahadłem i kukułką. Też byśmy taki mieli - w spadku po pradziadkach - gdyby nie spadły na nas wszystkie tamte wojenne pożogi, po których do moich czasów dotrwała jedynie dziura w ziemi, kupka gruzu i my.

Długo nie znałam się na zegarze. Nie było sensu zajmować się czasem, który miał zwyczaj stać bezczynnie i kisić się w swoim codziennym banale. Bo co może z takim począć kilkuletnia dziewczynka? Delektować się zapachem świeżej słomy w sienniku, zwierzęcą wonią puchowej pierzyny, wyciem ognia w palenisku, wzorem sadzy na kloszu lampy naftowej? 

W erze powolnego czasu mijała wieczność, nim rodzice wrócili z pracy w szkole, a druga wieczność, nim ojciec z Kasztanem zaorali pole, trzecia wieczność, zanim Buba się nażarła na marnym pastwisku i chciała wracać do domu na dojenie, czwarta wieczność - nim mama skończyła pranie w balii, piąta wieczność, nim babcia wymodliła ulgę w bólu, szósta wieczność - nim proboszcz skończył niedzielne ogłoszenia parafialne, siódma wieczność... 

Kroił się chleb, gotowało mleko, węgiel i popiół brudziły podłogę. Kołchoźnik trzeszczał, płakał głosem Towarzysza Wiesława,  lub zawodził perliście jako Mieczysław Fogg. 

Trybuna Ludu kołysała się na gwoździu w drewnianej ubikacji z cuchnącą dziurą w ziemi i serduszkiem na drzwiach. Litery nagłówków składały się w ciągi. Niektóre ciągi nakładały się na słowa, które już znałam ze słyszenia, np.: Plenum Partii, albo Jurij Gagarin. Wkrótce odkryłam schowek na klucz do szkolnej biblioteki. To było łatwe - pani Zofia średnio dbała o bezpieczeństwo powierzonych jej zbiorów. 

Jednej z książek nikt jeszcze nie otworzył, nie opieczętował, nie obłożył w szary papier. Pan Samochodzik uchylił drzwi do swojego wehikułu i - zanim się obejrzałam - odjechałam z zawrotną prędkością w nieznany drugi świat.

 

ANIOŁ I VIAGRA

Z ostatniej chwili:„ Niedziela jest najważniejszym dniem w tygodniu. Ten dzień powinno się spędzać z rodziną. To czas na modlitwę, a nie na spędzanie go w sklepie." Minister Marlena Maląg

 

Stasiuk pisze, że jedyną wartą opisu rzeczą jest światło. Dzisiaj zostawiam opisy światła Stasiukowi. Jest niedziela. Słyszę, jak jakieś pacholę w kościele prosi Boga o ładną pogodę. Modlitwa z głośników umocowanych przed świątynią rozprasza się w kurzu nad rozpaloną od słońca drogą.

Mogłabym – wzorem zgromadzonych w kościele wiernych – coś w odpowiedzi burknąć, chrząknąć, kaszlnąć jak uchatka, wydukać pod nosem jakieś „Amen”. Jednak już nie wierzę w te wszystkie prognozy pogody o nadciągających burzach, deszczach, podtopieniach, oberwaniach chmur. Tutaj jest tylko topiący się asfalt, wyschnięta trawa, zakurzone niebo i pożółkłe od upału słońce.

Naciskam mocniej na pedały i po chwili zajeżdżam przez otwartą bramę pod wiejski sklep, na podjazd osłonięty ciężkim dachem, w cień  kryjący solidny drewniany stół otoczony ławami. Nikogo nie widać, drzwi zamknięte.

- Zaraz otworzą – informuje mnie chrapliwy głos. –Za kilka minut ludzie wyjdą z kościoła i zwalą się tutaj hurmem na lody.

Mrużę oczy, przetrząsam cień pod wiatą, ale nie widzę Anioła, który wlewa w moje przegrzane serce nadzieję na bodaj jedną kulkę lodu. Materializuje się w pełnym słońcu: rozparty na ławce, z rozpostartymi ramionami, rozebrany do pasa i czarny jak panel słoneczny, zasysający energię z samego nieba.

- Dziękuję Ci, czarny Aniele – mówię w myślach ze śmiechem.

Chrząka. Zaczynam rozumieć, że mój Anioł w tej chwili potrzebuje czegoś bardziej materialnego niż słowa. Chmura gorącego dymu unosi się nad nim niczym aureola. Jakby mu było mało tego żaru, wyciąga z kieszeni zmiętą paczkę po papierosach. Unosi ją do oczu, wkłada do środka poczerniałe od nikotyny palce, gmera w pustce, po czym bierze mnie na celownik. Kłuje mnie nadspodziewanie jasnym spojrzeniem, jakby chciał mnie prześwietlić i ocenić, czy opłaca mu się całe to przedstawienie.

Kulę się w najgłębszym cieniu. Nie lubię teatru jednego widza. Peszę się, kiedy żywy aktor, który oddycha, trawi, poci się, wydziela jakiś zapach – staje na scenie specjalnie dla mnie.

- Niestety nie palę – uprzedzam pytanie o ogień.

Na szczęście w tej minucie nasze spotkanie traci niepokojącą intymność. Na parking wjeżdża procesja samochodów. W otwartych znienacka drzwiach sklepu znikają pierwsze niespokojne, władcze matki. Towarzyszą im ociężałe, opryskliwe dzieci, wpatrzone w wyświetlacze telefonów komórkowych. Tatusiowie otwierają okna samochodów i słupki szarego popiołu zasypują żwir.

Widzę, że mój Anioł zyskuje nowego podopiecznego. Trzaskają drzwiczki starej beemki i jakiś Looki z jasnym lokiem nad czołem pospiesznie opada obok niego na ławkę.

- Byłeś u Zygi? - pyta Looki.

- Byłem – przeciąga się leniwie Anioł.

- Ma dla mnie te proszki? – dopytuje się Looki.

- Sam go spytaj! – odbija piłeczkę Anioł.

- Chciałem go zagadać w kościele, ale baby nas za bardzo obstawiły. To jak, ma dla mnie te proszki? Takie w czarnym pudełku. Ma czy nie? - Looki zerka niespokojnie w falujące drzwi sklepu. Wyraźnie kończy mu się czas.

- A po co ci te proszki, co będziesz z nimi robił! – kpi Anioł.

- Połknę i pojadę do tych trzech z Gajówki – szepce konfidencjonalnie Looki. – Znamy się dobrze, czasami dzwonią, żeby im przywieźć wina ze sklepu.

- One ci nie dadzą! - Anioł zanosi się śmiechem. - Wieruch już u nich był w tej sprawie. Człowieku, to lesby, tęczówki, elgebiety! Robią to ze sobą, to sprawdzone, mówię ci! Człoo-wieku! - powtarza z wyższością, po anielsku.

- Jak one mi nie dadzą, to dosiądę swoją Kryśkę! – oznajmia Looki.

- Oooo, Kryśka to już na sto procent ci nie da! - Anioł dosłownie pokłada się ze śmiechu.

- Da! – mówi Looki – Jak zobaczy, że mi tak fest stanął, to mi da. Kryśkę dosiądę!

Otwierają się szklane drzwi i od tej chwili akcja posuwa się błyskawicznie. Ze sklepu wychodzą dwie kobiety w różnym wieku – na oko jakby matka z córką. Looki zrywa się z ławki, Anioł chwyta sprawnie rzuconą mu pełną paczkę papierosów i przybiera niedbałą pozę, trzaskają drzwiczki, beemka odjeżdża, Anioł wsiada na rower, parking pustoszeje.

Patrzę w uchylone drzwi sklepu, ozdobione plakatem z napisem „Lody”. Chyba strzelę sobie kulkę.

 

 

KANTATY DLA SAŁATY

 

Dwóch dżentelmenów oraz dwie damy

Toczyło dyskurs nad syndromami

Efektu chili...

- Głosujmy, mili:

Jemy to wszystko, czy wymiękamy?

 

 

ŚPIEWKI DO KONEWKI

 

Zakpiła Kalarepka - Miss Świata Sadzonek:

-Gieroju Kalarepku, a gdzie twój korzonek?

-Chyba napić się muszę...

Nie starczy, że mam duszę?

Na tematy przyziemne mam dziś wywalone!

 

 

ZŁO

 

Zło czai się pod ziemią. Wydało na świat młode pokolenia, odchowało, odkarmiło i wpuściło do nor. Urządza się po swojemu, zabija i niszczy, nie dbając o jasną stronę świata. Dziurawi kruchą skorupkę ziemi, usypuje kopce, wygryza fasolkę, koper wykopuje z korzeniami. Nie chcę tutaj zła. Próbuję wykurzyć je smrodem, wypłoszyć piszczałką, zastawiam pułapki, snuję mordercze plany. Zło nic sobie nie robi z moich szamańskich praktyk, z moich grzechotek, gwizdków, deptania, grabienia, dźgania kijem ziemi. Rośnie w siłę i wydaje się nieśmiertelne. A kiedy z rezygnacją podnoszę ręce i już jestem skłonna ulec złu, z posłania pod borówką podnosi się kot. Przeciąga się leniwie, daje nura między dalie i po minucie wraca z tłustym kretem w pysku. Z czarnego futerka sączy się krew.

- Dobry kot – mówię, głaszcząc i tuląc rozanielone zwierzę. Mój dobry, dobry kot!

 

 

POKÓJ 707

Boguśka wsadziła głowę przez uchylone drzwi.

 

-Wciągaj spodnie i zjeżdżaj na dół - wydarła się. - Przyjechał Kofta, zaraz wystąpi w Proximie. Trzeba się pospieszyć, żeby usiąść bliżej sceny.

 

- Zaraz, chwila, o której to będzie? - zdenerwowałam się. Nie zdążyłam się jeszcze ogarnąć po powrocie z jakichś ćwiczeń, z chemii analitycznej albo fizyki. Musiałam koniecznie umyć nogi - diabli nadali te piaszczyste ścieżki i buty na koturnach. Kofta, Kofta... Gdzieś w pamięci pobrzmiewało mi to nazwisko, z tyłu głowy przesuwały się zamazane slajdy, przedstawiające twarze popularnych artystów. Wyglądali dość osobliwie, wszyscy nosili blond peruki, wykonane domowym sposobem z pakułów świeżo bielonego lnu. Może dlatego, że zaledwie kilka tygodni wcześniej, jeszcze w domu, na scenie naszej remizy strażackiej, miałam przyjemność obejrzeć spektakl zatytułowany: "Zagłoba swatem", wystawiony przez miejscowe Koło Gospodyń Wiejskich.

 

- Ubieraj się! To będzie zaraz, dosłownie za chwilę! Hitlerówa już go widziała przed akademikiem. Podobno w kieszeń spodni wcisnął sobie jakiś wałek, który udaje nabrzmiałego penisa!

 

Trafiło mi się miejsce w pierwszym rzędzie. Fryzura się zgadzała. Sztuczny penis rozpychał welwetowe dzwony. Cholera! Pierwszy rząd, moje osiemnaście lat i sugestywny wałek w spodniach Jonasza Kofty. Więcej grzechów nie pamiętam. A nie, przepraszam! Zapamiętałam również gitarę, lekką woń alkoholu oraz postać Druha Borucha, którego przygody stały się motywem przewodnim prezentowanego spektaklu.

 

I jeszcze ta piosenka. Nuciłam ją w drodze do pokoju.

 

 

 

SZAPIERZANKI

Wszystkim nieustannie chciało się pić. Chłop, jak tylko wrócił z pola, już od progu upominał się o wodę. Zdejmował z gwoździa blaszany kubek, czerpał z wiadra i pił łapczywie, jak smok. A nie daj Boże, żeby wiadro było puste - zaraz się zaczynało gderanie, nerwy, pretensje i wszystkie te trudne do zniesienia chłopskie humory.

Albo krowa. Czy ktoś w dzisiejszych czasach ma pojęcie, ile wody wypijała dojna krowa? Jak tylko poczuła pragnienie - ryczała przeraźliwie, odwracała pysk od najlepszej trawy i kuśtykała w stronę zagrody. "Stój Buba, nastąp się!" - wołałam, a ona aż się cała trzęsła z niecierpliwości, kiedy za długo majstrowałam przy pęcinach, żeby jej chociaż jedną nogę uwolnić z pęta. Na podwórzu stało koryto, zawczasu wypełnione wodą po brzegi.

-Starczy ci, Buba? - pytał dziadek. Ale nigdy nie starczało. Dziadek wyciągał ze studni kolejne wiadra, dziesięć, może więcej - aż trzeszczały mu krzyże. Krówsko piło i piło, póki nie napęczniało jak balon.

Albo tamten dzieciak w mundurze, w trzydziestym dziewiątym, na początku września. Krzyczał: "wody, wody", a nie można mu było dać nawet łyka. Taki był tumult, taki wrzask, a nic nie mogło zagłuszyć tego jego wołania o wodę. Ryczały niemieckie czołgi, rozrywały się bomby, ciężarówka z amunicją nadziała się na minę. Nasi podobno już nawet nie strzelali, tylko się darli: "hurrraaa! hurrraaa!". Tyle było bomb, tyle kul, a tamten żołnierz miał nieszczęście dostać bagnetem. Jelita powoli wypływały na trawę. Leżał w sadku pod naszą najlepszą gruszką - sapierzanką. Owoce opadały i roiło się od os. Jedna z gruszek spadła mu na brzuch. 

Babcia nigdy nie zapomniała smrodu nagich jelit. Dziadek przez lata wspominał błaganie o wodę. Mama nie mogła zapomnieć gromkiego "hurrraaa!". Ja należę do tego szczęśliwego pokolenia, któremu dane było zapamiętać smak tamtych sapierzanek.